Futbolda Video Yardımcı Hakem (VAR) sisteminin kullanımının üzerinden yaklaşık 10 yıl geçmesine rağmen, stadyumlardaki taraftarlar hala önemli kararlar hakkında bilgilendirilmiyor. Old Trafford'da Erling Haaland'ın golü verilirken, hakem Michael Oliver'ın düdüğü çalmasının ardından stadyumdaki 74.161 kişi, kararın arkasındaki offside durumunun Enzo Fernandez ile ilgili olduğundan habersizdi. Televizyondaki izleyiciler ise Manchester City'nin 1-0 galibiyetini getiren golle ilgili yaşananları daha net öğrenebildi.
Bu durum sadece tartışmalı kararlarla sınırlı değil. Cumartesi günü Crystal Palace'ın Ipswich Town'a 3-2 yenildiği maçta, Chelsea'den kiralanan Axel Disasi'nin ciddi faul nedeniyle oyundan atılmasıyla da benzer bir durum yaşandı. Oyuncu, VAR kontrolü sırasında bir dakikadan fazla süre kenarda beklerken, Selhurst Park'taki taraftarlar bilgilendirilmedi. Bu durum, stadyumdaki taraftarların ikinci sınıf vatandaş muamelesi gördüğü algısını güçlendiriyor.
Televizyon spikerleri, hakemle VAR arasındaki iletişimi duyabilen ancak VAR'ın ne söylediğini bilmeyen benzersiz bir konumda bulunuyor. Bu durum, VAR kontrollerinin bağlamını izleyicilere aktarma amacı taşıyor. Ancak asıl soru, futbolun taraftarlara, diğer sporlarda olduğu gibi, video hakemin söylediklerini duyma güvenini verip vermeyeceği.
Premier Lig Hakem Şefi Howard Webb, 2022'de göreve geldiğinde daha fazla şeffaflık ve açıklık vaat etmişti. Bu konuda önemli adımlar atıldı ve 'Match Officials Mic'd Up' adlı VAR TV şovu, Avrupa'nın önde gelen ligleri arasında öncü bir rol üstlendi. Webb'in bu adımı, daha önce Major League Soccer'da hakemlerin başı olarak görev yaptığı döneme dayanıyor. MLS, 2019'da 'Inside VAR' adlı programla maçlardan sonra VAR ses kayıtlarını kamuoyuyla paylaşan ilk lig olmuştu.
Ancak, ses kayıtlarının canlı maçlara entegre edilmesi konusunda başarısız denemeler yaşandı. Bazı ligler ve oyun kuralları belirleyicileri arasında bir fikir birliği sağlanamadığı anlaşılıyor. Webb, kuralların gevşetilerek ses kayıtlarının canlı olarak yayınlanmasını sağlamak amacıyla kurulan bir çalışma grubunun parçası. Ancak, futbolun oyun kuralları belirleyicisi olan Ifab ve özellikle FIFA, bu konuda henüz tam bir mutabakata varmış değil. Dünyanın dört bir yanındaki iletişim kalitesi, hakemler üzerindeki baskının artması ve hakemlerin güvenilirliğinin zedelenmesi gibi endişeler, düzenlemelerin değiştirilmesini düzenli olarak engelliyor.
Lukus Brud, Ifab Genel Sekreteri ve İcra Kurulu Başkanı, üç yıl önce BBC Sport'a yaptığı açıklamada, canlı olarak ses kaydının yayınlanmasının, konuşan insan sayısı nedeniyle kaotik olacağını belirtmişti. Webb, canlı VAR yayını denemeleri yapan tek hakem şefi olma özelliğini taşıyor. Ağustos 2020'de, COVID-19 salgını sonrası düzenlenen MLS is Back Turnuvası sırasında, lig canlı VAR ses kaydını yayınlayan tek organizasyon oldu. Bu deneyim başarılı kabul edilse de, üzerinden altı yıl geçmesine rağmen başka bir deneme yapılmadı.
Premier Lig, hakemlerin VAR kararlarını duyurması gibi bazı yeniliklere imza atmış olsa da, diğer liglerin gerisinde kaldığı alanlar da mevcut. İspanyol La Liga, her öznel müdahalenin (hakemin monitörü ziyaret ederek kararını değiştirdiği durumlar) VAR ses ve video kayıtlarını maç bittikten birkaç saat sonra sosyal medyada yayınlıyor. Buna karşılık, İtalyan Serie A ise farklı bir yol izlemiş durumda.
